Home / جاذبه های گردشگری / کاخ چهلستون اصفهان + عکس

کاخ چهلستون اصفهان + عکس

باغ چهل ستون یکی از نمونه‌ باغ‌ های سلطنتی به جای مانده از دوره صفوی در شهر اصفهان است که با نام کاخ چهلستون یا باغ موزه چهل ستون نیز شناخته می ‌شود. در واقع، این باغ بخش کوچکی از باغ وسیع جهان‌ نما است. این میراث تاریخی از جمله مشهورترین و محبوب ‌ترین دیدنی‌ های اصفهان محسوب می ‌شود که با وجود آسیب‌ های وارد شده، هنوز هم زیبایی‌ های خیره‌کننده‌ ای برای عرضه به دیدگان گردشگران و بازدیدکنندگان دارد. 

از این رو تصمیم گرفتیم که به کاخ چهلستون سری بزنیم و اطلاعاتی جامع را با شما به اشتراک بگزاریم.

سرفصل مطالب

  • باغ چهلستون اصفهان کجاست؟
  • تاریخچه ی باغ چهلستون اصفهان
  • معماری باغ چهلستون اصفهان
  • پلان باغ چهلستون اصفهان
  • نقاشی های باغ چهلستون اصفهان
  • تندیس ها و دیدنی های باغ چهلستون اصفهان
  • ساعات بازدید از باغ چهلستون اصفهان

باغ چهلستون اصفهان کجاست؟

باغ چهل‌ ستون واقع در شهر اصفهان و در شرق خیابان چهارباغ پایین، جنوب خیابان سپه و غرب میدان نقش ‌جهان قرار دارد. این باغ در بستر شهر و در میان سایر باغ ‌ها شکل‌ گرفته و به‌ گونه ‌ای طراحی شده که امکان دسترسی به آن از سایر باغ‌ ها میسر بود. مجموعه ‌ای از این باغ ‌ها که در امتداد چهارباغ شکل‌ گرفته بودند، یکی از شالوده ‌های اصفهان عصر صفوی را شکل می ‌دادند و نقش باغ چهل ‌ستون از این جنبه ممتاز است، زیرا حلقه وصل این شالوده و شالوده دیگر شهری یعنی مجموعه نقش‌ جهان بوده است. از طریق نقشه ی زیر می توانید مکان دقیق باغ چهلستون را مشاهده نمائید.

تاریخچه ی باغ چهلستون اصفهان

باغ چهل‌ ستون اصفهان، نمونه‌ ای از یک باغ سلطنتی از دوره صفوی است. تا سال ۱۳۲۷ خورشیدی، چون تاریخ دقیق بنا به دست نیامده بود، اظهارنظر درباره تاریخ بنای چهل ‌ستون مشکل بود. ولی درهمان سال در نتیجه کاوش‌ هایی که به عمل آمد، در جبهه تالار کاخ، اشعاری در دو کتیبه از زیر گچ به دست آمد که یکی کوتاه ‌تر و بر زمینه صورتی ‌رنگ، بنای تالار چهل‌ستون را به شاه ‌عباس دوم نسبت می‌دهد و سال اتمام آن را ۱۰۵۷ هجری قمری تعیین می‌کند و دیگری که طولانی‌تر است و خطوط آن گچ‌ بری بر زمینه آبی ‌رنگ است از تعمیرات زمان شاه سلطان حسین حکایت دارد.

درمیان باغ چهل ‌ستون، شاه ‌عباس عمارتی به شکل کلاه ‌فرنگی با اتاق ‌های کوچک در اطراف آن طرح انداخت که از آن به‌ عنوان هسته اولیه کاخ چهل ‌ستون یاد می‌شود. این باغ درباری برای پذیرایی از میهمانان دربار شاه در مراسم و جشن ‌ها استفاده می ‌شده است. پس‌ از آن با شروع سلطنت شاه‌ عباس دوم، هفتمین پادشاه صفوی، عمارت چهل ‌ستون توسعه داده‌ شده و تالارها و ایوان ‌هایی بر آن افزوده ‌اند. از آن جمله می‌توان به تالار آینه، تالار هجده ستون، دو اتاق بزرگ شمالی و جنوبی تالار آینه، ایوان‌های طرفین سرسرای پادشاهی و حوض بزرگ مقابل تالار با کلیه تزئینات نقاشی، آیینه‌کاری، کاشی‌کاری دیوارها و سقف ‌ها اشاره کرد. تالارهای وسیع کاخ در دوره شاه ‌عباس دوم نیز محل بار عام و کاخ پذیرایی ‌های رسمی بوده است. این کاخ در سال ۱۰۵۶ هجری قمری( ۱۶۴۲میلادی) با حضور شاه ‌عباس دوم و سفیران کشورهای خارجی افتتاح ‌شده است.

با توجه به ماده تاریخ‌ هایی که بعضی از شعرای عصر صفویه در اشعارشان آورده ‌اند و با مراجعه به کتب و متون مربوط به آن روزگار، سال اتمام کاخ چهل ‌ستون ۱۰۵۷ هجری در زمان سلطنت شاه‌ عباس دوم بوده است. از جمله این شعرا (صائب تبریزی) ملک الشعراء آن روزگار است که طی قصیده بلند بالایی چهل ‌ستون را توصیف کرده و در آخر قصیده با مصراع قبله‌ گاه تاجداران باد دائم این مکان، سال ۱۰۵۷ هجری را بیان کرده است.

در دوازدهمین سال سلطنت شاه سلطان حسین، کاخ چهل ‌ستون دچار حریق شده و سپس تعمیراتی در آن و به‌ احتمال ‌زیاد مطابق سابق به‌ عمل‌ آمده است. بنابر اظهارنظر سیاحانی همچون فلاندن و کست در زمان پادشاهی محمدشاه قاجار و نیز مادام دیو لافوآ، در سال ۱۲۹۸ هجری قمری، باغ چهل ‌ستون به حالت اصلی خود باقی بوده اما از سال ۱۳۰۰ هجری قمری در زمان ظل السلطان، فرزند ناصرالدین شاه و والی اصفهان، خرابی بسیار در این عمارت به عمد راه یافته است.

باغ چهلستون اصفهان

معماری باغ چهلستون اصفهان

معماری این کاخ ترکیبی از هنر معماری چینی، ایرانی و فرنگی است و مشتمل بر یک ایوان اصلی (بزرگ) به طول ۳۸ متر، عرض ۱۷ متر و ارتفاع ۱۴ متر است که رو به شرق ساخته شده است. ستون‌ های این ایوان هشت ‌ضلعی از جنس چوب چنار و کاج می‌ باشند. چهارستون وسط روی چهار شیرسنگی قرار دارد.

ایوان کاخ چهل ‌ستون مرکب از دو بخش است یک بخش که بر ۱۸ ستون چوبی و رفیع استوار است چهارستون وسط که روی ۴ شیر سنگی قرارگرفته و حجاری آن ‌ها به‌گونه ‌ای است که دو شیر به یک سر انسان نشان داده می‌ شود. از دهان این چهار شیر آب فوران می‌ کرده و به حوض مرمری تالار می ‌ریخته است.

قسمت دیگر که کمی مرتفع‌ تر است، سردر ورودی تالار را تشکیل می‌دهد و در بعضی منابع آن را تالار آیینه نامیده‌ اند. این قسمت بر دو ستون قرارگرفته و سراسر آن مزین به آیینه‌ کاری وسیع و پرکاری است که در آن آیینه‌ های ریز و خوش ‌نقش به‌ صورت معرق در کنار آیینه ‌های قدی و خشتی به‌ کار رفته ‌اند. سقف تالار از قاب‌ های چوبی و به اشکال مختلف هندسی ساخته‌ شده ‌اند. تصویر قرینه حوض مرمرین وسط ایوان در تزئینات سقف مشاهده می‌شود. این قرینه‌سازی شباهت بسیاری با ایوان عالی ‌قاپو دارد.

 تالار مرکزی کاخ که اختصاص به میهمانان خارجی و شخصیت ‌های کشورهای دیگر داشت، حاوی نقاشی‌ هایی است که وقایع تاریخی دوره‌ های مختلف را بیان می‌کنند. این سالن باشکوه که بر گنبدی منقوش استوار است، با لچکی‌های رنگارنگ و طرح ‌های طلایی و شفاف، از شاهکارهای هنری آن عصر محسوب می‌شوند.

عکس باغ چهلستون اصفهان
عکس مجسمه های حیاط چهلستون

پلان باغ چهلستون اصفهان

پلان باغ چهلستون اصفهان

نقاشی های باغ چهلستون اصفهان

نقاشی ‌های موجود در تالار مرکزی کاخ که برخی از آن ‌ها در عصر قاجار نقاشی شده ‌اند، شرح پذیرایی شاه ‌عباس اول و دوم و شاه‌ طهماسب از امرای ترکستان و همایون هندی و نیز جنگ شاه اسماعیل اول با ازبکان است. دو تصویر دیگر که یکی روبروی در ورودی تالار و دیگری مقابل آن است، جنگ چالدران در دوران شاه اسماعیل اول و جنگ کرنال در زمان نادر شاه افشار را به نمایش می‌گذارند. این دو تصویر در اوایل عصر قاجاریه نقاشی شده‌ اند. در دو طرف تالار ستون ‌دار، اتاق ‌هایی است که در حال حاضر برای نمایشگاه‌ های فصلی مورداستفاده قرار می‌گیرند. این اتاق ‌ها نیز شامل نقاشی ‌هایی است که برخی از آن‌ها شاهکار مسلم نقاشی محسوب می ‌شوند. بیشتر این نقاشی ‌ها در زمان حکومت ظل ‌السلطان زیر لایه ‌ای از گچ پنهان‌ شده بود که با کمک کارشناسان و متخصصان از زیر گچ بیرون آمده و مرمت‌ شده ‌اند.

استخر کاخ علاوه بر زیبایی باعث لطافت هوا می‌شود. در چهار طرف این استخر مجسمه‌ هایی قرار دارند که مربوط به عمارت چهل ‌ستون نیستند و به هنگام تخریب قصر سرپوشیده به این محل منتقل‌ شده ‌اند. به نوشته برخی از مورخان، این عمارت در اواخر دوران صفوی دچار آتش ‌سوزی مهیبی شد و قسمت ‌هایی از آن در آتش سوخت.

در دو طرف سالن مرکزی عمارت چهل‌ ستون، تصاویری از سفرا و اروپائیانی که در آن روزگار در اصفهان بوده‌ اند، نقاشی شده است. این تصاویر را دو نقاش هلندی که (آنژل Anjel) (لوکار Lokar) نامیده می‌شدند، نقاشی کرده ‌اند. تزیینات عالی طلاکاری سالن پادشاهی و اتاق ‌های طرفین تالار آیینه و تابلوهای بزرگ نقاشی تالار پادشاهی که شاهان صفوی را نشان می ‌دهند.

به‌طورکلی در عمارت تاریخی چهل ‌ستون نقوش ترکیبی دیوارها و سقف تالار که در قالب ‌های زیبای لچک و ترنج قرارگرفته ‌اند و خطوط اصلی تقسیمات بنا که ترکیب زیبایی از نقاشی و کاشی‌کاری و سایر تزئینات متعدد و متنوع هستند، این اثر باشکوه را به‌صورت یکی از بارزترین نمونه ‌های معماری دوران صفویه تبدیل کرده است. در حال حاضر، عمارت چهل ‌ستون به‌صورت باغ ‌موزه‌ای که سالن مرکزی آن محل نمایش برخی از آثار هنری دوره ‌های مختلف ایران است، مورد بازدید جهانگردان خارجی و میهمانان داخلی قرار می‌گیرد.

تندیس ها و قسمت های دیدنی باغ چهلستون

  • ·            تالار ۱۸ ستون
  • ·           تالار آیینه
  • ·           شیرهای سنگی چهارگوشه حوض مرکزی
  • ·           تزئینات عالی طلاکاری  و نقاشی ‌های سالن پادشاهی
  • ·           تصویری از شاه‌عباس اول با تاج مخصوص
  • ·           آثاری مانند سر در مسجد قطبیه و سردرهای زاویه درب کوشک و آثاری از مسجد درب جوباره و مسجد آقاسی که بر دیوارهای ضلع غربی و جنوبی باغ نصب‌شده است.
  • ·          سقف باشکوه نقاشی تالار ۲۰ ستون و سقف آیینه‌کاری تالار آیینه و مدخل آیینه‌کاری تالار جلوس شاه‌عباس دوم
  • ستون‌های عظیم تالارهای ۲۰ ستون و تالار آینه که هر یک از آن‌ها تنه یک درخت چنار است.
  • شیرهای سنگی چهارگوشه حوض مرکزی تالار و ازاره‌های مرمری منقش اطراف که معرف صنعت حجاری در عهد صفویه است.
  • تصویری از شاه‌ عباس اول با تاج مخصوص و مینیاتورهای دیگری در اتاق گنجینه کاخ چهل‌ستون وجود دارد که در سال‌های ۱۳۳۴ و ۱۳۳۵ خورشیدی از زیر گچ خارج شده‌ است.
  • آثار پراکنده‌ای از دوران صفویه مانند سر در «مسجد قطبیه» و سردرهای «زاویه درب کوشک»، آثاری از «مسجد درب جوباره» یا «پیر پینه‌دوز» و «مسجد آقاسی» که بر دیوارهای ضلع غربی و جنوبی باغ نصب‌ شده است.
  • سنگ شیرها و مجسمه‌ های سنگی اطراف حوض و داخل باغچه‌ ها تنها آثاری است که از دو قصر باشکوه دیگر صفویه یعنی آیینه‌ خانه و عمارت سرپوشیده باقی‌ مانده و به این محل منتقل شده‌ است.

ساعات بازدید از باغ چهلستون اصفهان

همه روزه به جز ایام سوگواری

بهار: یکسره از ۸:۳۰ الی ۱۹

تابستان: ۸:۳۰ الی ۱۳:۳۰ و ۱۵:۳۰ الی ۲۰

مهر،آبان، آذر، دی: یکسره از ۸:۳۰ الی ۱۷:۳۰

بهمن و اسفند: یکسره از ۸:۳۰ الی ۱۸:۳۰

Check Also

مدرسه ی چهارباغ اصفهان قدیمی ترین مدرسه

بعد از بازدید از مکان های مختلف به یکی از مکان های تاریخی اصفهان که …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *