Home / جاذبه های گردشگری / حمام علی قلی اقا اصفهان قدمتی ترین حمام

حمام علی قلی اقا اصفهان قدمتی ترین حمام

در گزشته حمام های عمومی بسیاری برای شست و شو وجود داشته است. مردم به غیر از شست و شو برای برخی جشن های عروسی خود و برای پس از مرگ از این حمام ها استفاده می کرده اند.

بعد از گزشت سالیان سال اکثر این حمام ها هم از بین رفته اند و هم دیگر کاربردی ندارند اما معدودی از این حمام ها هنوز تخریب نشده اند ولی از آن ها به عنوان موزه مردم شناسی استفاده می کنند و فرهنگ کهن ایرانیان را به رخ می کشد.

یکی از این حمام های قدیمی حمام علی قلی اقا اصفهان می باشد که امروز تصمیم گرفته ایم تا به این مکان تاریخی برویم و گزارشی کامل برای شما تهیه کنیم پس تا پایان گزارش همراه ما باشید.

فهرست مطالب

حمام علی قلی اقا اصفهان کجاست؟

تاریخچه ی حمام علی قلی اقا اصفهان

معماری حمام علی قلی اقا اصفهان

وضعیت کنونی حمام علی قلی اقا اصفهان

ساعات بازدید از حمام علی قلی اقا اصفهان

حمام علی قلی اقا اصفهان کجاست ؟

اگر مبدا شما خیابان مسجد سید است از این خیابان به سمت خیابان آیت الله «بیدآبادی» رو به روی خیابان طیب رفته، از کوچه «علی قلی آقا» به حمام برسید، البته تابلو راهنمایی برای پیدا کردن حمام در خیابان مسجد سید نصب شده است. اگر هم مبدا شما میدان شهدا باشد، با ورود به خیابان جامی به حمام علی قلی آقا می رسید. برای رسیدن به حمام می توانید از اتوبوس و تاکسی یا وسیله نقلیه شخصی و حتی دوچرخه که در محدوده خیابان چهارباغ پایین کرایه داده می شود، استفاده کنید.

تاریخچه ی حمام علی قلی اقا اصفهان

حمام علی قلی آقا اصفهان به وسیله علی قلی آقا از درباریان دو پادشاه صفوی، شاه سلیمان و شاه سلطان حسین صفوی در مجموعه ‌ای که خود، بانی آن بوده، به سال ۱۱۲۵ هجری قمری ساخته شده است. این حمام از نوع معماری سبک اصفهان در اواخر عصر صفوی است.

علی قلی آقا سازنده مسجد علی ‌قُلی‌آقا و برادرش خسروآقا سازنده حمام خسروآقا است. این دو از خواجه ‌سرایان سرشناس و نیکوکار بوده ‌اند.

استفاده از حمام برای همه مردم آزاد بوده و از سحرگاه تا نیم روز مردها و از ظهر تا غروب زنان استحمام می کردند. البته در بعضی دوره ها مانند دوره قاجار، ثروتمندان و افراد با نفوذ ساعاتی گرمابه را قرق یا اجاره می کردند و اجازه ورود را تا زمانیکه خود مشغول استحمام بودند به مردم عادی نمی دادند.

آن طور که در وقف نامه حمام علی قلی آقای اصفهان آمده است، این مجموعه در نیمه اول قرن دوازدهم هجری ساخته شد و در نهایت در سال ۱۳۸۴ درهایش به عنوان موزه مردم شناسی باز شد. قدمت بخشی از تزیینات و نقاشی های حمام مربوط به دوره صوفی است و بخشی از نقاشی ها هم در دوره قاجار به آن اضافه شده. مجسمه های فعلی هم مربوط به سال های اخیر است.

این حمام بخشی از مجموعه ای شامل مسجد، حمام، بازارچه، چهارسوق و کاروانسرا بوده که «علی قلی آقا» از خواجگان حرم شاه سلیمان و شاه سلطان حسین صفوی برای امور عام المنفعه آن را ساخت.



معماری حمام علی قلی اقا اصفهان

حمام بزرگ
سربینه:  ورودی حمام بزرگ یک محوطه هشت ضلعی است که پس از عبور از دو راهروی عمود بر هم به «سربینه» یا رختکن متصل می شود. برای تامین روشنایی این جا در سقف گنبدی شکل حمام، روزنه هایی معروف به «جام گاه» تعبیه شده که داخل آن ها شیشه های محدبی و عدسی شکل قرار گرفته اند. این شیشه ها نه فقط از اتلاف انرژی جلوگیری می کنند که با شکستن نور، روشنایی را در محوطه پخش می کنند. ضمن آن که به خاطر همین حالت شیشه ها، کسی از پشت بام، نمی تواند داخل حمام را ببیند.


در فضای سربینه، چهار حوض درون سکوها تعبیه شده تا مراجعان قبل از ورود به سکو، پاهایشان را در آن ها بشویند. سربینه به وسیله یک راهرو به گرمخانه متصل می شود. یک نکته جالب در این حمام، آن است که در چند جای حمام در کنار حوضچه ها، سنگ های یک تکه و سفید رنگی به اندازه یک متر خواهیددید که سطح ان ها آجدار است و برجستگی های ملایمی دارد. سنگ ها مثل تکیه گاه صندلی و عمود بر حوضچه ها طراحی شده بودند که احتمالا نقش ماساژور داشته.

گرمخانه:  کف گرمخانه با سنگ های مرمر پوشیده شده که کف آن همیشه گرم بوده. دور تا دور دیوار گرمخانه با تزیینات کاشیکاری با نقوش گل و مرغ و اسلیمی تزیین شده است. در این جا، استخر بزرگی خواهیددید که به «چال حوض» معروف بوده و احتمالا برای آب تنی و غوطه ور شدن در آب گرم استفاده می شده است. در دو سوی محور اصلی این فضا دو شاه نشین وجود  دارد که احتمالا یکی باری پرش در آب استفاده می شده و دیگری جایگاه تماشاچیان بوده است. در کنار گرمخانه با عبور از چند پله، به خزینه حمام خواهید رسید. در طرفین خزینه هم دو محل استحمام اختصاصی قرار دارد که به شاه نشین مشهور است.

حمام کوچک: حمام کوچک ساختار معماری مشابه حمام بزرگ دارد، با این تفاوت که در مقیاس کوچک تر اجرا شده است. حمام کوچک فضاهایی با قاعده های منظم و هندسی دارد. قاعده سربینه این حمام مربع شکل است و سکوهایی با حوض های درونشان در سه ضلع قرار دارد. گرمخانه این حمام، فضایی با قاعده هشت و نیم متری است و هشت ستون سنگی، طاق میانی آن را بر دوش دارند. فضاهای پیرامون بخش میانی با طاق های کوتاه تری پوشیده شده اند و مکان هایی برای شست و شو فراهم آمده است. پس از طی چند پله از کف گرمخانه می توانید از درگاه خزینه وارد آن شوید.

سیستم گرمایشی: آب مورد استفاده هر دو مام از چاهی معروف به «چاه گاو» تامین می شده که در فضایی به نام «گاورو» در غرب حمام قرار داشته. آب از چاه بیرون کشیده می شد و به مخزنی در پشت بام انتقال داده و از آن جا به خزینه ها و حوضچه ها هدایت می شد. سیستم گرمایش حمام ها شامل تون (آتشدان)، انبار سوخت، تیان (ظرف مخصوص گرم کردن آب) و گودال جمع آوری خاکستر بوده که آن ها هم غرب حمام قرار داشتند.

سیستم دفع فاضلات به روش گنداب بوده است. به این ترتیب که فاضلاب از طریق کف شوی های دو محل گرمخانه و سربینه به کانالی هدایت می شده. سرانجام به محوطه بزرگی در پشت حمام سرازیر می شده و در آن محل پس از خشک شدن به خارج شهر منتقل می شده است.

وضعیت کنونی حمام علی قلی اقا اصفهان

پس از ترمیم و بازسازی حمام علی قلی اقا اصفهان امروزه این حمام به صورت یک موزه مردم شناسی می باشد و در معرض دید عموم گردشکران قرار گرفته است.

حمام علی قلی اقا اصفهان امروزه مکانی تاریخی و دیدنی برای تمام گردشگران خارجی می باشد و در هر زمانی که به این مکان برای بازدید بروید جمعیت کثیری از گردشگران خارجی را مشاهده می کنید.

ساعات بازدید از حمام علی قلی اقا اصفهان

ساعات بازدید از حمام علی قلی اقا اصفهان هر روزه ساعت ۷ صبح تا ۹ بعد از ظهر

هزینه بلیط ۲ هزار تومان می باشد.

Check Also

تپه اشرف اصفهان کهن ترین بنای ایران

بعد از سر زدن به مکان های تاریخی و تفریحی اصفهان، امروز قصد داریم تا …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *