Home / جاذبه های گردشگری / اسرار و عجایب پل خواجو اصفهان را بشناسیم

اسرار و عجایب پل خواجو اصفهان را بشناسیم

اسرار و عجایب پل خواجو عقاب تیزچنگال بر فراز رودخانه زاینده رود

پل خواجو یکی از زیبائی بدیع شهر اصفهان بر روی رودخانه زاینده رود است، جوانتر که بودیم تقریباً هر هفته بر روی پایه های پل خواجو می نشستیم و به صدای آواز افراد خوش صدائی که آوازهای سنتی را با صدای زیبای خود می خواندند گوش میدادیم و آرامشی بی نهایت سراسر وجودمان را فرا می گرفت.

از این رو تصمیم گرفتیم به پل خواجو سری بزنیم با این تفاوت که قبل از رفتن حسابی در مورد پل خواجو تحقیق کردیم و دانسته ها و یافته های جدید را جمع آوری کردیم تا در پل خواجو مجدداً همه آنها را بررسی کرده و با شما به اشتراک بگذاریم.

سرفصل مطالب

پل خواجو کجاست؟

تاریخچه پل خواجو

آشنائی با اسرار و عجایب پل خواجو

  • نمای بالای پل خواجو
  • شیرهای سنگی پل خواجئ
  • شمع های پل خواجو
  • نمائی از گنبد حرم امام رضا در پل خواجو
  • سر لوحه دهنه های پل خواجو
  • سقف های منحنی شکل پل خواجو ( طاق چشمه )
  • امضاء هنرمندان بر تخته سنگهای پل خواجو
  • نمادهای مردانه بودن پل خواجو
  • سنگ فرش های پل خواجو
  • حفره های روی پل خواجو
  • لبه ی راه پله پل خواجو
  • ملات مورد استفاده برای ساخت پل خواجو

پل خواجو کجاست؟

پل خواجو از سمت فلکه بزرگمهر که وارد خیابان مشتاق اول می شوید در تقاطع بین خیابان کمال اسماعیل و خیابان خواجو واقع شده است. از طریق نقشه زیر می توانید مکان دقیق پل خواجو را مشاهده نمائید.

تاریخچه پل خواجو

پل خواجو در سال ۱۰۳۰هجری شمسی در دوران شاه عباسی دوم از سلسله صفوی در جای پل حسن بیگ ( از زمان تیموریان ) ساخته شده است، پل خواجو را پل بابا رکن الدین نیز می نامند زیرا در مسیرآرامگاه بابا رکن الدین یا همان تخت فولاد قراردارد ، از آنجا که پل خواجو محل استراحت خانواده شاه عباس دوم نیز بوده است اولا دارای زیبائی ها و اسرار و عجایبی ناب است و ثانیاً نام اصلی آن پل شاه بوده ، اما امروزه به دلیل آنکه این پل در محله خواجو قرار گرفته آن را با نام پل خواجو می شناسند.

آشنائی با اسرار و عجایب پل خواجو

حالا که هم مسیر پل خواجو هم تاریخچش رو با هم مرور کردیم در سفر ما برای آشنائی با اسرار و عجایب پل خواجو همراه باشید.

نمای بالای پل خواجو

پل خواجو از نمای بالا مانند عقابی تیزچنگال بر روی رودخانه زاینده روز پرواز می کند، ساختمان شاه نشین ( بیگلربیگی ) این پل دقیقاً در جایگاه سر عقاب و وسط پل خواجو قرارگرفته و از تزئینات و کاشی کاری فوق العاده ای در ساخت آن استفاده شده است، جالب است بدانید هنگامی که در سر عقاب می نشینید و نظاره گر عبور آب رودخانه از کنار خود می شوید احساس غرور و وقار سرتاپای شما را در بر خواهد گرفت.

نمای بالای پل خواجو عقاب تیز چنگال بر فراز زاینده رود
نمای بالای پل خواجو عقاب تیز چنگال بر فراز زاینده رود
بیگلربیگی-شاه-نشین-پل-خواجو-اصفهان
نمای شاه نشین یا بیگلربیگی پل خواجو
اسرار و عجایب پل خواجو عقاب تیزچنگال بر فراز رودخانه زاینده رود
نمای روبروی شاه نشین یا بیگلر بیگ پل خواجو

شیرهای سنگی پل خواجو

هنگامی که به سمت پل خواجو حرکت میکنید در دو طرف پل خواجو شیرهای سنگی زیبائی قرار گرفته که مانند نگهبانان تاریخ چشم هر بیننده ای را به زیبائی خود خیره می کنند، جالب است بدانید در صورتی که از سمت یکی از شیرها به چشم شیر مقابل نگاه کنید چشم شیر مقابل شما همچون ستاره ای در دل تاریکی خواهد درخشید که گفته می شود به خاطر خاصیت مغناطیسی آن است.متاسفانه چشم یکی از شیرها امروزه تقریباً از بین رفته است و معلوم نیست که آیا دست تاریخ در تخریب آن موثر بوده یا دست انسان.

شیرهای سنگی پل خواجو 1
شیرهای سنگی پل خواجو ۱
شیرهای سنگی پل خواجو 2
شیرهای سنگی پل خواجو ۲

شمع های پل خواجو

قبل از ورود به پل پایینی اگر زاویه ی خود را به گونه ای تنظیم کنید که بین دو طاق چشمه ای فضای خالی به وجود بیاید باعث ایجاد یک شکل، به شکل شمع می شود این شمع ها را میتوانید از هر دوطرف مشاهده کنید. منظور از طاق چشمه ای سقف های منحنی شکل می باشد. اگر تا به حال شمع های پل خواجو را ندیده اید در شکل زیر میتوانید عکس آن را مشاهده کنید.

شمع پل خواجو

نمایی از گنبد حرم امام رضا در پل خواجو

پل خواجو بهترین مکان برای بازدید در شب می باشد اگر در شب هنگام در کنار رودخانه به طرف پل خواجو قدم بردارید میتوانید با دیدن دهنه های پایینی پل تصویری از گنبد حرم امام رضا را مشاهده کنید البته باید به گونه ای باشد که چراغ ها روشن باشد و دهنه ها کاملا نورانی باشند در تصویر زیر میتوانید مشاهده کنید.

عکس پل خواجو

سرلوحه دهنه های پل خواجو

بر روی پل پایینی که قدم میگزارید اگر آب رودخانه جاری باشد نسیم بسیار خوبی می وزد اگر در هنگام قدم زدن به سرلوحه ی ورودی هر دهنه ی عبور نگاه کنید هیچ کدام از نقش و نگارهایی که دارد یکسان نیستند و هرکدام طرح مختلفی دارد. هرکدام از نقش و نگارها طبق طرح های از پیش تعیین شده ای توسط یکی از هنرمندان شهر اصفهان ساخته شده این نکته در خصوص سرلوحه های دهنه های بالائی پل خواجو نیز صادق است و اینگونه در آن زمان توانسته اند طرحی این چنین چشم نواز را خلق کنند تا سالهای سال نوازشگر چشم بینندگان و یادآور هنر و خلاقیت مردم اصفهان باشد. نکته قابل توجه تفاوت طرح های دهنه پل خواجو با طرح دهنه های سی و سه پل است.

پل خواجو

اسرار دهنه های پل خواجو

سقف های منحنی شکل ( طاق چشمه ای )

به داخل دهنه های زیر پل می رویم همانطور که در تصویر نیز می بینید سقف های دهنه ها به صورت قوص نیم لوری می باشند که از کناره های آنها لبه هائی به طرف رو به رو وجود دارد اگر دو شخصی، رو به روی یک ضلع بایستند و داخل این لبه ها به ارامی صحبت کنند میتوانند صحبت های یکدیگر را به آسانی شنیده و متوجه شوندب به همین دلیل آوازهایی که زیر پل خوانده می شود بسیار زیبا به گوش می رسند، درواقع خانه های قدیمی سقف هایشان به این شکل بوده است که به این سقف ها به اصطلاح سقف های (طاق چشمه ای) می گفته اند.

دهنه های پائینی پل خواجو ( طاق چشمه )
دهنه زیرین پل خواجو ( طاق چشمه )

تخته سنگ های دیواره ها

از داخل دهنه های زیر پل بیرون نیایید و به تخته سنگ های چسبیده به دیواره ها نگاه کنید هریک از تخته سنگ ها اندازه ی متفاوتی دارد بر روی هر تخته سنگ که نگاه کنید یک علامت خاصی وجود دارد این علامت ها درواقع امضای هنرمندانی بوده که میبایست تخته سنگ خود را درجای معین قرار میداده اند این کار دو مزیت عمده داشته است، اول آنکه پس از جایگذاری سنگها می توانسته اند بررسی کنند که همه قطعات در جای مناسب خود قرار گرفته است یا نیاز است برای رسیدن به اوج هنر و استحکام سازه قطعات جابجا شوند.دومین مزیت نیز یادگاری تاریخی از هنرمندان آن زمان بر دل سنگهای تراشیده شده است.

تخته سنگ پل خواجو
عکس زیر پل خواجو

نماد مردانه بودن

پل خواجو زمانی یک پل مردانه بوده و هیچ زنی حق عبور از آن را نداشته است. مردانه بودن این پل از ۲ نمادی که در شمال پل خواجو نسب گردیده است کاملا واضح و مشخص است.

سنگ فرش های پل خواجو

هنگامی که بر روی پل خواجو قدم میزنید قسمت هائی از سنگ فرش پل هنوز سالم مانده است. در هنگام ساخت این طرحی بسیار چشم نواز همچون فرشی بر روی این پل از جنس سنگ ساخته اند که متاسفانه امروزه به دلیل فرسایش و عدم رسیدگی رو به نابودی و از بین رفتن است.امیدواریم روزی مجدداً دوباره سنگ فرش زیبائی پل خواجو را ترمیم و مرمت نمایند تا یادگار هنر مردمان آن روزگار شهر اصفهان باشد.

حفره های روی پل خواجو

پل خواجو علاوه بر زیبائی بصری یک شاهکار معماری به جای مانده از دوران صفویه می باشد یکی از آینده نگری های طراح این پل قراردادن سوراخ هائی در سمت ورودی آب به دهانه های پل خواجو ( سمتی که روبروی پل چوبی قرارگرفته ) می باشد.کاربرد این سوراخ ها بدین صورت است که در صورت افزایش سطح آب چوب هائی درون آنها قرار می گرفته تا راه آب برای داخل شدن به دهانه ها بسته شود.

لبه ی راه پله پل خواجو

اگر بر روی پله های پل پایینی بنشینید و به دهنه هایی که آب از آن رد می شود نگاه کنید هر دهنه ی عبور آب فرق دارد از طرف (فلکه فیض) اگر به دهنه هایی که کناره پله ها قرار دارد نگاه کنید دومین دهنه دارای لبه می باشد که این لبه در زمان قدیم برای این بوده است که طرف مقابل دهنه تخته چوبی بزرگ قرار می گرفته است و برای مخفی گاه از آن استفاده می شده و افراد بر روی این لبه می نشستند و به مذاکره می پرداختند.

ملات مورد استفاده برای ساخت پل خواجو

یکی از ویژگی های فوق العاده هوشمندانه در ساخت پل خواجو استفاده از ملاتی است که بر خلاف سایر ملات ها هر چه مقدار بیشتری آب به آن برسد مقاومتر می شود.متاسفانه امروزه با احداث سدها و خشک شدن رودخانه این اثر هنری اسلامی نیز در معرض خطر از بین رفتن قرار گرفته است.

Check Also

مدرسه ی چهارباغ اصفهان قدیمی ترین مدرسه

بعد از بازدید از مکان های مختلف به یکی از مکان های تاریخی اصفهان که …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *